Amsterdam dinsdag 7 september 2010
HOME     MENU     AGENDA   DE WC DEUR POëZIESLAG INSCHRIJVEN CONTACT

TERUG








toelichting en kritiek op huidige en voorgenomen terrassenbeleid Jordaan

Geachte lezer,

Ik geef eerst in het kort het terrassenbeleid van het stadsdeel Centrum en voor de Jordaan weer. Daarna laat ik zien dat dit beleid onjuist wordt geïnterpreteerd door zowel politici als ambtenaren, en dat dit leidt tot onduidelijke voorstellen en besluiten. Ten slotte zal ik aan het einde van dit korte stuk een concreet nieuw voorstel formuleren voor een rechtvaardiger en eenduidiger terrassenbeleid voor de Jordaan voor de komende jaren, dat ik mede namens het Nederlands Horeca Gilde (NHG) bij de Stadsdeelraad Centrum wil indienen als burgerinitiatief.

Het stadsdeel Centrum hanteert ondermeer de volgende regels voor terrassen:

De stoepruimte die een terras minimaal moet innemen is 80 cm (gebaseerd op het feit dat iemand die gewoon rechtop op een stoel zit zonder zijn benen te strekken gemiddeld 80 cm inneemt), de minimale doorloopruimte voor de voetganger op het trottoir die moet overblijven tussen terras en straat is 1,50 meter: maw: de minimale trottoirbreedte om voor een terras in het Centrum in aanmerking te komen is 2,30 meter. (bij de stoepen die nog Amsterdammertjes hebben wordt er gemeten tot aan de binnenkant van de Amsterdammertjes)
Terrassen met 1,5 meter doorloopruimte hebben een sluitingstijd van 01.00 uur doordeweeks en 02.00 uur in het weekend.

Voor de Jordaan wilde stadsdeel Centrum soepeler omgaan met deze minimumeis en introduceerde het stadsdeel in 1998 het buurtgericht terrassenbeleid Jordaan (BGTBJ in het vervolg van dit stuk)
De kern van dat beleid is dat in straten in de Jordaan waar van rustig autoverkeer sprake is en van normaal voetgangersverkeer, er afgeweken mag worden van de 1 meter 50 doorloopruimte norm. Daarvoor in de plaats mag er 1,00 meter worden aangehouden als doorloopruimte. Dat houdt dus in dat als de stoep tussen de 1,80 meter en 2,30 meter breed is, en als er sprake van rustig auto- en voetgangersverkeer is, een terras geexploiteerd mag worden. (80 cm terras plus 1 meter doorloopruimte) in het vervolg zal ik die de ‘1m doorloop terrassen’ noemen.

De gemeente heeft vervolgens een kleurencode kaart gemaakt van de Jordaan. Groen waren de straten waarvan het trottoir minimaal 2,30 meter was, en geel de straten waarvan het trottoir tussen de 1, 80 m en 2,30 breed is, en die een doorloopruimte van 1 meter mogen hanteren. Rood de straten waar geen terras is toegestaan.
 
Helaas werd er op grond van de inspraakavonden voorafgaande aan de introductie van het Jordaan terrassenbeleid in 1998 een sluitingstijd van 23.00 uur aan deze 1 m doorloop terrassen verbonden.
De gemeente verdedigt dat standpunt door te stellen dat het toestaan van meer terrassen in de Jordaan tot een vergroting van de druk op het woon- en leefklimaat van de Jordaan leidt en gecompenseerd dient te worden door het vervroegen van de sluitingstijden van de 1 m doorloop terrassen naar 23.00 uur. Dit punt baseren ze zelf weer op het feit dat tijdens de inspraakavonden in 1997, omwonenden de angst uitspraken dat eventuele uitbreiding van terrassen tot onaanvaardbare geluidsoverlast zou leiden. Oftewel: voordat er nog maar één klacht was ingediend, werden de klagers al in het gelijk gesteld. Overigens zijn vriend en vijand het er nu wel over eens dat op inspraakavonden over horeca- en terrassenbeleid vooral de tegenstanders van een ruimhartig en grootstedelijk horecabeleid en de klagers afkomen. De tevreden meerderheid laat zich helaas zelden horen.

Het BGTBJ differentieert dus tussen de oude, reguliere terrassen enerzijds en de door de beleidsversoepeling bijkomende terrassen anderzijds. De aan het aanbod toegevoegde terrassen moeten om 23.00 uur sluiten, niet omdat ze in een smalle straat liggen, maar omdat ze extra aan het aanbod van de Jordaan zijn toegevoegd op grond van een versoepeling van de regels. En een vergroot aanbod mag niet tot netto meer geluidsoverlast leiden.

Het is belangrijk om de precieze reden die ten grondslag ligt aan de tweedeling in sluitingstijden te benadrukken hier, aangezien we zullen zien dat deze reden naar de achtergrond verdwijnt in de betogen van ambtenaren en politici in de jaren daarna, en we zien dat er een andere reden voor in de plaats komt.
Beleidsmakers en politici gaan in de jaren volgend op de introductie van het BGTBJ stellen dat deze extra terrassen in smalle straten liggen, zonder daadwerkelijk een transparante definitie te geven van wat een smalle straat is: en ik citeer uit het concept horecabeleidsplan 2008 pag 44: “in de gele, smalle straten moet de exploitatie van terrassen om 23.00 uur gestaakt worden: Een belangrijke reden om voor smalle straten een andere eindtijd te hanteren is, is de mate van overlast. Smalle straten fungeren eerder als een klankkast waardoor er in een smalle straat eerder geluidsoverlast kan optreden
Dit lijkt op het eerste gezicht heel logisch maar nogmaals zo staat het niet in het buurtgericht terrassenbeleid Jordaan. Gele straten zijn daarin straten die trottoirs hebben die smaller zijn dan 2.30 m maar breder dan 1,80m en die rustig zijn qua auto- en voetgangersverkeer. Uiteraard is het mogelijk dat gele straten dan niet perse smalle straten hoeven te zijn. Immers een brede straat kan een smaller trottoir dan 2,30 meter hebben, en groene straten kunnen bijvoorbeeld smaller zijn dan gele straten, als de afstand tussen de tegenoverelkaar liggende gevels wordt gemeten, en nogmaals dat komt omdat geel of groen met de toegestane doorloopruimte op het trottoir te maken heeft en niet zo zeer met de breedte van de straat

Dus de tweedeling “oude en nieuw mogelijke terrassen”, wordt in alle huidige debatten over het BGTBJ in feite vervangen door een tweedeling ‘smal versus breed’. In het oorspronkelijke plan betekende geel: nieuw mogelijke terrassen door de versoepeling van de eisen aan de doorloopruimte van een straat, maar nu betekent geel blijkbaar smal, en groen breed.

Natuurlijk staat het de beleidsmakers en politici vrij om opeens de Jordaan in te willen delen in brede en smalle straten en daaraan verschillende sluitingstijden voor terrassen te willen koppelen, maar als dat op grond van een onjuist begrip van geel en groen gebeurt, zoals nu steeds het geval is, moet ik daar luid en grondig tegen protesteren. Dan moet je eerst met een duidelijke ondubbelzinnige definitie komen van het begrip smalle straat en smalle gracht (bijvoorbeeld door een maximale afstand te noemen tussen de tegenover elkaar liggende gevels van een straat om nog smal te worden genoemd), want als je groen synoniem stelt met breed en geel met smal, en daarop het nieuwe beleid wil stoelen, kan je dus situaties creëren waarbij terrassen met reguliere sluitingstijden in de Jordaan ineens in smallere straten kunnen zitten dan terrassen die om 23 uur moesten sluiten. Behalve dat dat volkomen onrechtvaardig is, valt het ook niet uit te leggen aan de burger.  Ik zal daar zo op terugkomen als ik de consequenties van motie 13 bespreek die de deelraad vorige week heeft aangenomen


Even voor alle duidelijkheid: ik vind het zeker niet onredelijk dat je in smalle straten en smalle grachten misschien andere terrastijden zou moeten aanhouden vanwege dat die straten meer geluidsgevoeliger dan brede straten en grachten zouden zijn, maar hanteer dan een éénduidige, voor iedereen te begrijpen definitie van wat een smalle straat en gracht is, bijvoorbeeld door de afstand tussen de tegenover elkaar liggende gevels als maatgevend te nemen,
Maar en dat is misschien nog wel het belangrijkste, zorg dan als gemeente dat het verschil in sluitingstijden van de terrassen niet zo groot is als dat het nu is: dat is nu twee uur verschil doordeweeks en maar liefste drie uur in het weekend. Dat is gewoon te veel. Nu met het rookverbod wordt dat verschil tussen sluitingstijden van terrassen nog schrijnender aan het licht gebracht, (immers als roker kon je voor het rookverbod na elven besluiten: ik ga wel binnen roken en drinken, maar nu dat niet meer kan wordt het wel heel verleidelijk om als roker op zoek naar een terras te gaan waar je nog wel te drinken krijgt, zeker in het weekend als het verschil tussen de sluitingstijden van terrassen drie uur is) 
En laten we niet vergeten, dat ook als die verstokte rokers niet op zoek gaan naar een ander terras maar toch elke keer buiten gaan staan praten je die overlast veel beter kan reguleren door het terras in de smallere straten daadwerkelijk wat langer open te houden, waardoor het bedienend personeel meer sturend kan optreden.

Hoe het ook zij, de gemeente wilde tien jaar na dato het BGTBJ evalueren.
Zodoende kwam het DB in 2008 met een nieuw plan waar ik zo op terugkom
Ongeveer tegelijkertijd kwam ook de nieuwe terrassennota voor de hele binnenstad uit. In die terrassen nota werd geregeld dat ook het zogenaamde langsbankterras ingevoerd mocht worden in het centrum. Een langsbank mag maximaal 50 cm diep zijn dus dat houdt in dat cafe’s die trottoirs hebben die minimaal 2 meter (150 doorloopruimte plus 50 cm terras) maar geen 2,30 meter breed zijn, een langsbankterras mogen neerzetten. Maw een verruiming van de terrasmogelijkheden in het Centrum, en dat is altijd bemoedigend.
De langsbank zien we ook terugkomen in de evaluatie van het BGTBJ en ook hier werd de regel mbt de doorloopruimte versoepeld van 1,50 meter naar 1 meter. Dat houdt dus in dat in straten waarvan het trottoir tussen de 1,50 meter en de 1,80 meter zit, er een langsbank geplaastst mag worden door een café. De introductiedatum voor de langsbank in de Jordaan is 1 maart 2010!!

Al evaluerende vond het DB  dat de woonfunctie van de Jordaan te veel onder druk was komen te staan de laatste tijd en dat zoals het nu geregeld was met de verschillende eindtijden dit tot onduidelijkheden leidde bij zowel terrasbezoekers als handhavers en ondernemers en dat het leidde tot ongewenste bezoekersstromen na elven, van mensen die van een 23 uur terras op zoek gingen naar een terras met reguliere sluitingstijden.
Het DB dacht dit op te lossen door voor te stellen om voor de gehele Jordaan de terrassen om 0.00 uur te laten sluiten.

Het grote nadeel van het plan van het DB is natuurlijk dat daarmee de concurrentie positie van de horeca in de Jordaan tov de rest van de binnenstad verslechtert, maar dat wil het DB ook, aangezien ze de Jordaan minder populair wil maken, hoewel dat vooral ingegeven schijn te worden door de overlast die terrasbezoekers op de Noordermarkt schijnen te veroorzaken,  Ik zou zeggen pak dat dan aan en niet de hele Jordaan.
Het DB heeft haar plan begin dit jaar ter inspraak voorgelegd aan de burger en het plan kwam redelijk ongeschonden door de inspraakavonden heen, althans volgens het DB. Tot aan de Commissie vergadering Algemene zaken hierover op 17 september j.l leek het erop dat het plan van het DB het ging halen.
Tijdens de commissievergadering klaagden er  vooral wat verontruste bewoners van de Looiersgracht over te verwachten extra geluidsoverlast op hun gracht (Festina Lente zou onder de nieuwe plannen als één van de weinigen er juist terrastijd bij krijgen, en daarom was ik in eerste instantie positief over het plan, maar hier past het om het boetekleed aan te trekken, aangezien ik te veel naar mijn eigen belang heb gekeken ipv naar het belang van de stad en de bedrijfstak als zodanig), en ook sommige politici van de coalitie leken het toch niet aan te durven of te willen om de 23.00 uur straten enerzijds een uur langer te geven, en de reguliere terrassen anderzijds gemiddeld een uur per dag eraf te nemen en in het weekend zelfs twee uur.
Het DB stelde nog wel op die avond een compromis voor, dat zei dat de kleine straatjes om 23.00 uur en de grote straten en pleinen doordeweeks twaalf uur en in het weekend 1 uur. Voor dat compromis leek zich een meerderheid af te tekenen voor de vergadering van de stadsdeelraad van 25 september, maar uiteindelijk is die avond motie 13 aangenomen door de raad, die door VVD Groen Links en D66 is ingediend
En ik citeer uit de motie: “Bij besluit 2 de volgende sluitingstijden in te voeren: voor de brede straten en de grachten (Prinsengracht, Palmgracht, Lindengracht, Westerstraat, Noordermarkt, Rozengracht en Elandsgracht) het stedelijk regime toe te passen en in de kleine smalle woonstraten van de Jordaan de sluitingstijd van 23.00 uur te handhaven.

Telefonische navraag bij één van de indieners van de motie, de heer Mensink van de VVD, heeft me geleerd, dat de indieners niet beseften dat deze motie bijvoorbeeld voor café Jur en café het Smalle op de Egelantiersgracht (en misschien ook café George op de Leidsegracht) een beperking van hun terrastijden zou moeten gaan inhouden. Deze café’s mogen nu naar eigen zeggen, maar ook volgens hun officiele vergunningskaarten de reguliere sluitingstijden voor hun terras hanteren, dus 01.00 uur doordeweeks en 02.00 u in het weekend. Zeker de liggingssituatie van Café Jur is vrijwel identiek aan die van Festina Lente.
Even voor alle duidelijkheid: ik gun beide café’s van harte hun terras en ik wil ook niet dat de sluitingstijden van hun terras beperkt worden, maar het zou natuurlijk ongelooflijk onrechtvaardig zijn dat deze motie, de Looiersgracht onder de smalle straten wil rekenen (en dat waren de expliciete woorden van de heer Molenaar van Groen Links tijdens de deelraadvergadering) en de Egelantiersgracht niet.
De Egelantiersgracht is notabene gemeten van tegenoverelkaar liggende gevel tot gevel smaller dan de Looiersgracht (resp 27,22 meter en 28,70 meter, gemeten met een soort laserpistool), en ook als gele straat straat aangemerkt op de oorspronkelijke kleurenkaart uit 1997, maar vreemd genoeg niet op de nieuwe kaarten behorende bij het horecabeleidsplan zoals die op de website van het stadsdeel te zien zijn, maar de Egelantiersgracht wordt weer wel vermeld als gele straat in de tekst van bijlage 3 van de terrassennota 2008, met de woorden: gedeelte van de Egelantiersgracht.

Het zou toch doodzonde zijn als de drie parels (ik reken daar Festina Lente bij) van de Jordaan die als enigen aan een dwarsgracht in de Jordaan liggen en kleine terrasjes exploiteren, de reguliere sluitingstijden van een terras niet mogen hanteren.
Dus ik wil de indieners van de motie alsnog oproepen (sowieso tijdens de inspraakronde van de commissie vergadering algemene Zaken dd 15 oktober a.s, om hun motie aan te passen door de Looiersgracht en de Egelantiersgracht, ook onder deze motie te laten vallen. Het mooie is dat als je kijkt naar het letterlijk Nederlands van deze motie, het er in feite al staat: er staat namelijk brede straten en grachten ipv brede straten en brede grachten.
Wat de indieners ook gaan doen met mijn oproep, en, ook al is het resultaat gunstig voor Festina Lente, toch blijf ik als ondernemer problemen met de strekking van deze motie houden, aangezien er niets gebeurt met het te grote verschil tussen de sluitingstijden van de terrassen in de Jordaan, zeker nu het rookverbod van kracht is. Ik wil niet dat de ondernemers van café’s waarvan de terrassen al om 23.00 uur sluiten de dupe worden van het nieuwe beleid. 
Helaas spreekt de motie zich ook niet uit over wat er moet gebeuren met terrassen van horeca gelegenheden die op de hoek van een brede en smalle straat liggen, en die zowel in de brede als de smalle straat een terras mogen exploiteren. Moeten die terrassen ook gedifferentieerd sluiten?
Laat de heren en dames politici zich aub nog een keer buigen over wat ze nu precies willen nu ze de juiste informatie hebben..

Op de commissie Algemene Zaken vergadering van 15 oktober as, moet het DB uiteenzetten wat ze met de motie gaat doen, het DB kan namelijk de motie naast zich neerleggen, aangezien die te zeer afwijkt wat het DB en de andere coalitiepartner de PVDA voor ogen stond met wat er diende te gebeuren met het BGTBJ, en dan is er een politieke crisis.

Diep in mijn hart, hoop ik dat het Db de motie naast zich neerlegt, maar ook haar eigen plan niet doordrukt, en er vervolgens ruimte ontstaat voor mijn plan, waarvoor ik inspreektijd heb gevraagd

Wat behelst mijn plan dan:
Het frustrerende met al dit soort discussies over sluitingstijden van terrassen is dat eigenlijk volstrekt onduidelijk is wat de meerderheid van de kiezers van het stadsdeel centrum nu precies zou willen met betrekking tot de sluitingstijden van terrassen in de Jordaan. Ik hoor van collega ondernemers en ik weet uit eigen ervaring dat vrijwel alle mensen die op de terrassen in de Jordaan zitten, klagen over de kleinsteedse regelgeving en de rare ondoorzichtige regels, maar hoe groot die groep daadwerkelijk is, is onbekend en ze bezoeken ook zelden inspraakavonden, helaas. En helaas laat de groep die eigenlijk van Amsterdam een slaapstad wil maken altijd van zich horen tijdens inspraakvergaderingen over de horeca, ze krijgen ook veel gedaan,  maar hoe groot is hun achterban nu eigenlijk echt?
Kortom het wordt tijd om de kiezer zich door middel van een referendum uit te laten spreken wat hij nu echt wil mbt het terrassenbeleid Jordaan. En daartoe heb ik een plan opgesteld  in eerste instantie voor de Jordaan, dat volgens mij recht doet aan dat we in een grote stad wonen en niet in een rustiek dorpje en waar volgens mij de meerderheid van de kiezers achter zal kunnen gaan staan.
Nu is het alleen de vraag hoe de stadsdeelraad uberhaupt nog toestaat dat er een burgerinitiatief over het terrassenbeleid Jordaan komt. De regelgeving hoe je zo’n initiatief van de grond krijgt is namelijk vreselijk complex.


 
Op grond van het voorgaande hebben we een een aantal punten geformuleerd die we als burgerinitiatief bij de deelraad willen indienen. En die staan beschreven in het stuk: Burgerinitiatief Buurtgericht Terrassen beleid Jordaan. Dat staat op deze site.